Img
Πώς να αντιμετωπίσετε τον εκφοβιστή σας όταν επιστρέφετε στο σχολείο

Μπορεί να σας φοβίζει, αλλά υπάρχουν τρόποι να τον αντιμετωπίσετε

Μετά από ένα μεγάλο καλοκαιρινό διάλειμμα, η επιστροφή στο σχολείο μπορεί να είναι μια συναρπαστική στιγμή. Αλλά, για κάποια παιδιά από εσάς, η επιστροφή στο σχολείο μπορεί επίσης να σημαίνει μεγάλο άγχος με την ιδέα ότι θα έχετε να αντιμετωπίσετε έναν εκφοβιστή (νταή).
Σύμφωνα με επίσημες αναφορές στις ΗΠΑ, 1 στους 3 μαθητές λέει ότι έχει βιώσει κάποια μορφή εκφοβισμού (bullying) στο σχολείο. Ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού και στη χώρα μας.

Το τελευταίο τετράμηνο τoυ 2021, «Το Χαμόγελο του Παιδιού» χειρίστηκε κατά μέσο όρο δύο περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού την ημέρα, ενώ η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056, διαχειρίζεται 1 κλήση την ημέρα για ψυχολογική υποστήριξη λόγω εκφοβισμού. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, η εξειδικευμένη ομάδα ψυχολόγων του Οργανισμού ανταποκρίθηκε και πραγματοποίησε 91 παρεμβάσεις πρόληψης της βίας (bullying – cyberbullying) σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πανελλαδικά.

Σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα της Focus Bari 6 στους 10 Έλληνες έχουν δεχθεί προσωπικά bullying στην παιδική / εφηβική τους ηλικία, με το φαινόμενο να παρουσιάζει ίδια αναλογία σε άντρες και γυναίκες. (ΠΗΓΕΣ: Το Χαμόγελο του Παιδιού, Focus Bari)

Από το λεκτικό και σωματικό bullying μέχρι το σχεσιακό και διαδικτυακό bullying, οι επιπτώσεις του εκφοβισμού στην ψυχική υγεία ενός νεαρού ατόμου μπορεί να έχουν άμεσες και μακροχρόνιες συνέπειες. Ο εκφοβισμός μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, προβλήματα αυτοεκτίμησης, κατάθλιψη και αισθήματα ντροπής. Μπορεί να επηρεάσει την όρεξή , τον ύπνο, ακόμα και τις σχολικές επιδόσεις. Μπορεί ακόμη και να επηρεάσει τις σχέσεις με τους φίλους και την οικογένεια.

Κανείς δεν πρέπει να νιώθει έτσι και ο εκφοβισμός δεν είναι αποδεκτός σε καμία περίπτωση. Εάν δεχθείτε bullying, θυμηθείτε ότι δεν είστε μόνοι και υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να σας βοηθήσουν. Όμως αν αισθάνεστε ανησυχία για τον εκφοβιστή που θα συναντήσετε όταν ξεκινήσει πάλι το σχολείο, έχουμε μερικές συμβουλές για το πώς να τον αντιμετωπίσετε:

Οι μηχανισμοί αντιμετώπισης είναι ζωτικής σημασίας

Το να βλέπει ένα παιδί τον εκφοβιστή του στο σχολείο, μπορεί να προκαλέσει αύξηση των επιπέδων της κορτιζόλης. Για να μειώσετε τα επίπεδα του άγχους σας όταν αντιμετωπίζετε τον εκφοβιστή σας, οι ειδικοί συνιστούν να παίρνετε βαθιές αναπνοές για να ηρεμήσετε το σώμα και το μυαλό σας. Μπορείτε επίσης να δημιουργήσετε τη δική σας ηρεμιστική φράση/mantra που θα σας βοηθήσει να ξεπεράσετε την άβολη συνάντηση και την οποία μπορείτε να επαναλαμβάνετε στο μυαλό σας ξανά και ξανά. Φράσεις όπως «το έχεις αυτό» ή «απλώς συνέχισε να περπατάς» μπορούν να βοηθήσουν να πνίξετε τυχόν αρνητικές σκέψεις που έχετε και να σας ενθαρρύνουν.

Αγνοήστε τον εκφοβιστή σας

Αν και δεν υπάρχει καμία συμβουλή που να αποτρέπει το bullying, oι ειδικοί παιδοψυχολόγοι λένε, ότι το να αγνοήσετε τον εκφοβιστή σας μπορεί να είναι μια βιώσιμη και επιτυχημένη επιλογή σε ορισμένες περιπτώσεις. Είναι μια δύσκολη στρατηγική, αλλά οι νταήδες παίρνουν δύναμη από τις αντιδράσεις των ανθρώπων που επιλέγουν να εκφοβίσουν, οπότε το να προσποιηθείτε ότι δεν υπάρχουν, μπορεί να λειτουργήσει. Για να γίνετε καλός σε αυτό, παίξτε ένα παιχνίδι ρόλων στο σπίτι με έναν ενήλικα που εμπιστεύεστε και εξασκηθείτε στο να τον αγνοείτε ξανά και ξανά. Δημιουργείστε διαφορετικά σενάρια εκφοβισμού και συνεχίστε την εξάσκηση.

Μην το σκάσετε

Μερικές φορές το να βλέπετε τον εκφοβιστή σας είναι αναπόφευκτο και δύσκολο να τον αγνοήσετε. Ενώ το πρώτο σας ένστικτο μπορεί να είναι να αποφύγετε τον εκφοβιστή σας περπατώντας σε διαφορετική κατεύθυνση ή προσπαθώντας να μείνετε αόρατος, αυτές οι τακτικές μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Οι ειδικοί συνιστούν να παραμείνετε στην πορεία σας και να κρατάτε το κεφάλι σας ψηλά. Όταν βλέπετε τον εκφοβιστή σας, συνεχίστε να κάνετε τη δουλειά σας. Δεν πρέπει να δείξετε ότι φοβάστε και να ενεργείτε με αυτοπεποίθηση, χωρίς φυσικά να ψάχνετε για αντιπαράθεση.

Το να ενεργείτε με αυτοπεποίθηση μπροστά στον εκφοβιστή σας μπορεί να σας βοηθήσει να ανακτήσετε τη δύναμή σας. Επίσης, για να αποτρέψετε ένα μελλοντικό εκφοβισμό, καλό είναι να αποφεύγετε τα μέρη που συχνάζει ο εκφοβιστής σας αν δεν χρειάζεται να είστε εκεί για κάποιο λόγο. Οι περισσότεροι εκφοβισμοί συμβαίνουν όταν δεν υπάρχουν ενήλικες μπροστά, οπότε προσπαθήστε να μείνετε μακριά από τα μέρη που μπορεί να συμβεί.

Πείτε σε κάποιον άλλο ότι σας εκφοβίζουν

Ενώ μόνο το 20 έως 30% των μαθητών που υφίσταται εκφοβισμό το αναφέρει, το να πείτε σε έναν ενήλικα για τις εμπειρίες σας μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από την ανησυχία σας και στην εξεύρεση λύσεων στο πρόβλημα.

Ζητήστε βοήθεια το συντομότερο δυνατό και βρείτε κάποιον που μπορεί να σας βοηθήσει. Ακόμα κι αν το πείτε απλώς σε έναν φίλο, στον γονέα σας ή σε άλλον έμπιστο ενήλικα, η κοινοποίηση του θέματος μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε νέους τρόπους για την αντιμετώπιση του προβλήματος και των συναισθημάτων που σας προκαλούνται. Έχει μεγάλη σημασία να μιλήσετε για τον εκφοβιστή σας σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεστε και νιώθετε άνετα γιατί μαζί του μπορείτε να διαμορφώσετε ένα σχέδιο αντιμετώπισης του εκφοβισμού που δέχεστε και να σας στηρίξει. Αν σας δυσκολεύει να εκφράσετε προφορικά το πρόβλημα του εκφοβισμού που δέχεστε, μπορεί να σας είναι πιο εύκολο να το καταγράψετε σε ένα χαρτί και να το δώσετε στο άτομο που εμπιστεύεστε.

Καταστρώστε ένα σχέδιο

Εκτός από τους τρόπους αντιμετώπισης του στρες λόγω του εκφοβισμού, καλό είναι να προετοιμάσετε ένα σχέδιο, πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, που θα βοηθήσει να περιοριστεί ο νέος εκφοβισμός. Κανείς δεν αξίζει να πέφτει θύμα εκφοβισμού, αλλά συμβαίνει συχνά δυστυχώς με μεγάλο αντίκτυπο στην αυτοεκτίμηση των παιδιών. Έτσι, πριν ξεκινήσει το σχολείο, ετοιμάστε ένα σχέδιο για να θωρακίσετε τον εαυτό σας. Αυτό μπορεί να γίνει για παράδειγμα με μια δήλωση αντιμετώπισης: «Το έχω καταλάβει! Κανένας ανόητος δεν μπορεί να καθορίσει τι είμαι εγώ!» ή να σκέφτεστε όλα τα πράγματα που είστε καλοί ή τι σας αρέσει στον εαυτό σας.

Βασιστείτε στους φίλους σας

Ο εκφοβισμός μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική σας υγεία,ομως η δημιουργία ενός ισχυρού κύκλου υποστήριξης από τους φίλους σας, μπορεί να σας βοηθήσει να αισθανθείτε λιγότερο απομονωμένοι και περισσότερο προστατευμένοι από την πιθανή κακοποίηση.

Ζητήστε από τους φίλους να σας βοηθήσουν. Κάντε μια συμφωνία μαζί τους που θα λέει ότι θα υπερασπίζεστε ο ένας τον άλλον όποτε χρειαστεί. Έχοντας,λοιπόν μαζί σας μερικούς φίλους που είναι πρόθυμοι να παρέμβουν όταν χρειαστεί, αυτό μπορεί να λετουργήσει ανασταλτικά για τον εκφοβιστή.

Η έρευνα έχει δείξει ότι η παρέμβαση των παρευρισκομένων μπορεί να έχει ισχυρή επίδραση στον εκφοβισμό. Μάλιστα, στο 57% των περιπτώσεων, όταν παρεμβαίνει κάποιος άλλος που είναι παρών, ο εκφοβισμός σταματά μέσα σε 10 δευτερόλεπτα. Οι φίλοι μπορούν να παρέχουν υποστήριξη σε παιδιά που υφίστανται εκφοβισμό, βοηθώντας τα να αισθάνονται ασφαλή και διασφαλίζοντας ότι ένας έμπιστος ενήλικας γνωρίζει τι συμβαίνει. Θα πρέπει τα παιδιά να κατανοήσουν ότι είναι θεμιτό να λένε αυτό που νιώθουν, να συζητάνε για αυτό και να κερδίζουν τον σεβασμό που αξίζουν.

Προστατέψτε τους κωδικούς σας

Εκτός από το λεκτικό και σωματικό bullying, το διαδικτυακό bullying είναι ένα σοβαρό πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι μαθητές.

Ο διαδικτυακός εκφοβισμός είναι λίγο διαφορετικός γιατί υπάρχουν τρόποι να τον περιορίσετε. Μην δίνετε τους κωδικούς πρόσβασής σας σε κανέναν, ούτε καν σε έμπιστους φίλους. Μην δημοσιεύετε κάτι που δεν θα θέλατε να βλέπουν όλοι. Αυτό είναι μια μη τόσο δημοφιλής συμβουλή, αλλά επίσης, το να αφήσετε τους γονείς σας να σας ακολουθήσουν στο διαδίκτυο, μπορεί να σας βοηθήσει, γιατί εκείνοι μπορούν να αντιμετωπίσουν τα μικρά προβλήματα πριν μετατραπούν σε μεγάλα.

Γίνετε εσείς η αλλαγή

Το να αντιμετωπίζετε μόνος σας έναν εκφοβιστή, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος δράσης, γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν τη δημιουργία μιας κοινότητας μέσα στο σχολείο που θα υποστηρίζει την μηδενική ανοχή σε κάθε είδους εκφοβισμό και θα διδάσκει τρόπους για την πρόληψη και την αντιμετώπισή του. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθεί το bullying και να δημιουργηθεί μέσα στο σχολείο μια κουλτούρα αλληλοσεβασμού.

Αυτό συνεπάγεται ότι οι δάσκαλοι, η διοίκηση, οι γονείς και το λοιπό προσωπικό του σχολείου παίζουν σημαντικό ρόλο. Κάποια ίσως μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να αναλάβουν να μάθουν σε μικρότερα να μην είναι απλοί «παρατηρητές» όταν γίνονται μάρτυρες σε κάποιο περιστατικό εκφοβισμού, αλλά να συμμετέχουν ενεργά με σκοπό να τον αποτρέψουν. Είτε δημιουργήσετε μια κοινότητα κατά του σχολικού εκφοβισμού, είτε απευθυνθείτε στη διοίκηση του σχολείου σας για να λάβει μια αυστηρή στάση κατά του εκφοβισμού, εσείς μπορείτε να κάνετε την αλλαγή αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες. Θυμηθείτε ότι ο εκφοβισμός μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε και δεν είναι πάντα τόσο εμφανής.

Εάν εσείς ή κάποιο παιδί που γνωρίζετε υφίσταται εκφοβισμό, πείτε το αμέσως σε έναν ενήλικο ή καλέστε την τηλεφωνική γραμμή βοηθείας για παιδιά 1056 για να μιλήσετε με έναν επαγγελματία.Στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 καλούν πολλά παιδιά που βιώνουν σχολική βία ή σχολικό εκφοβισμό ή παιδιά που ανησυχούν για κάποιον συμμαθητή τους και λαμβάνουν συμβουλές και κατευθύνσεις για το πώς να διαχειριστούν αυτό το φαινόμενο από όποια πλευρά το βιώνουν.

Μπορείτε να καλέσετε από κινητό χωρίς μονάδες, από καρτοτηλέφωνο χωρίς κάρτα ή από το σπίτι χωρίς να χρεωθείτε και οι κλήσεις είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές. Η Γραμμή λειτουργεί 7 ημέρες την εβδομάδα, 24 ώρες τη μέρα και απαντούν κοινωνικοί λειτουργοί ή ψυχολόγοι.

img
img