Img
Πως κάνουν και διατηρούν φίλους τα παιδιά

Πως κάνουν και διατηρούν φίλους τα παιδιά

Το να έχουν έναν κολλητό φίλο, να παίζουν με άλλα παιδιά και να πηγαίνουν σε πάρτι γενεθλίων είναι δραστηριότητες ρουτίνας για τα περισσότερα παιδιά. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής αναφέρει ότι «το να κάνουν τα παιδιά φίλους είναι μια από τις πιο σημαντικές αποστολές της μέσης παιδικής ηλικίας — μια κοινωνική δεξιότητα που θα διαρκέσει σε όλη τους τη ζωή».

Οι φιλίες βοηθούν τα παιδιά να αναπτυχθούν συναισθηματικά και ηθικά και ενισχύουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες. Τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο πώς να επικοινωνούν με τους άλλους, αλλά οι υγιείς φιλίες μπορούν να τα βοηθήσουν να μάθουν να ελέγχουν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους εποικοδομητικά. Ωστόσο, μερικά παιδιά δυσκολεύονται κοινωνικά και έχουν πρόβλημα στο να κάνουν και να κρατήσουν φίλους.

Εάν το παιδί σας δεν φαίνεται να έχει φίλους ή προσκαλείται σπάνια (ή ποτέ) να παίξει με άλλα παιδιά, αυτό μπορεί να είναι δυσάρεστο και για τους δυο σας. Πολλά παιδιά μπορεί να χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη για να συνδεθούν με τους συνομηλίκους τους. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορείτε να τα βοηθήσετε να περιηγηθούν στον κοινωνικό τους κόσμο και να δημιουργήσουν ποιοτικές φιλίες.

Γιατί οι φιλίες είναι σημαντικές

Η δημιουργία φίλων είναι ζωτικό μέρος της ενηλικίωσης και πολύ σημαντικό για την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού. Οι φιλίες βοηθούν τα παιδιά να χτίσουν αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση. Οι θετικές φιλίες μπορεί επίσης να αποτελέσουν προστατευτικό τείχος ενάντια στον εκφοβισμό.

Έρευνες δείχνουν ότι η ύπαρξη ποιοτικών φιλιών μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή των εκφοβιστών και σε περιπτώσεις όπου συμβαίνει εκφοβισμός (bullying) μπορεί να διευκολύνει τα παιδιά να αντεπεξέλθουν. Οι υγιείς φιλίες διδάσκουν επίσης σημαντικές δεξιότητες στη ζωή, όπως πώς να συνεργάζονται με άλλους.

Τα παιδιά με σταθερές φιλίες μαθαίνουν πώς να επιλύουν διαμάχες και να χτίζουν κοινωνική ικανότητα.

Οι υγιείς φιλίες μπορούν επίσης να ενδυναμώσουν τα παιδιά, παρέχοντας την αίσθηση του ότι ανήκουν κάπου και της ταυτότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πίεση των συνομηλίκων γίνεται θετική, ειδικά αν τα παιδιά ενθαρρύνουν το ένα το άλλο να αναπτύξουν ενδιαφέρον για τον εθελοντισμό και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Επιπλέον, οι φιλίες είναι σημαντικές σχεδόν σε κάθε ηλικία. Ακόμη και τα νήπια φαίνεται να παίζουν μαζί και να έχουν φίλους, παρόλο που το ομαδικό παιχνίδι εξελίσσεται πλήρως μετά την ηλικία των 3 ετών. Επομένως, δεν είναι ποτέ πολύ νωρίς για να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει δεξιότητες δημιουργίας φίλων.

Εάν δεν είστε σίγουροι ότι το παιδί σας έχει φίλους, μιλήστε με τους δασκάλους του για να μάθετε πώς αλληλεπιδρά με τα άλλα παιδιά στο σχολείο. Μπορείτε επίσης να ρωτήσετε το παιδί σας για τους φίλους του για να έχετε μια καλύτερη εικόνα πως δημιουργεί φιλίες.

Επιπλέον, εάν νιώθει άνετα με τον αριθμό των φίλων που έχει, αποφύγετε να μετατρέψετε το ζήτημα του να κάνει φίλους σε μεγαλύτερο από ό,τι χρειάζεται.   Να θυμάστε ότι ενώ μερικά παιδιά θέλουν να έχουν μεγάλο κύκλο φίλων, για άλλα αρκούν μόνο λίγοι καλοί φίλοι.

Πως να βοηθήσετε το παιδί σας στο να κάνει φίλους

Αν και η φιλία είναι ένα σημαντικό μέρος της ζωής, δεν έχουν όλα τα παιδιά το ταλέντο να κάνουν φίλους και αυτό είναι αποδεκτό. Το να κάνει και να κρατήσει φίλους είναι μια δεξιότητα που μπορεί να μάθει. Με λίγη προσπάθεια, θάρρος και υπομονή, το παιδί σας θα έχει σύντομα έναν ή δύο φίλους με τους οποίους θα μπορεί να περάσει χρόνο μαζί.

Ξεκινήστε ανακαλύπτοντας πώς αισθάνεται το παιδί σας για την κοινωνικοποίηση. Μπορεί να νιώθει νευρικότητα για να συστηθεί στα άλλα παιδιά στην παιδική χαρά ή όταν κάθεται να φάει μεσημεριανό με άλλα παιδάκια την πρώτη μέρα του σχολείου. Ίσως θέλει να πλησιάσει τα άλλα παιδιά, αλλά είναι ανήσυχο για το πως θα το υποδεχτούν.

Μόλις προσδιορίσετε πώς αισθάνεται το παιδί σας -είτε είναι ευχαριστημένο είτε έχει «κολλήσει»- μπορείτε να καταστρώσετε ένα σχέδιο για να το βοηθήσετε να αναπτύξει τις κοινωνικές δεξιότητες που χρειάζονται προκειμένου να κτίσει υγιείς φιλίες.

Οι δεξιότητες που μπορείτε να δουλέψετε με τα παιδιά σας είναι:

Αναπτύξτε δεξιότητες συζήτησης

Από το να παίρνει τη σειρά εναλλάξ όταν μιλάτε μέχρι να κάνει ερωτήσεις στους άλλους, το να μάθει πώς να ξεκινάει και να διατηρεί μια συζήτηση με άλλους, είναι μια δεξιότητα που μπορεί να χρειαστεί να βελτιώσει το παιδί σας. Μέχρι να αρχίσει να εξοικειώνεται όταν συνομιλεί με άλλους, εξοπλίστε το με ερωτήσεις που μπορεί να κάνει στα άλλα παιδιά όπως: «Πως διασκεδάζετε;» ή «Έχετε κανένα κατοικίδιο ζωάκι;».

Μπορείτε επίσης, να χρησιμοποιήσετε ως παράδειγμα, τηλεοπτικές εκπομπές για να δείξετε στο παιδί σας τον τρόπο που οι άνθρωποι κάνουν φιλικές συζητήσεις. Επισημάνετε πράγματα όπως η γλώσσα του σώματος, ο τόνος της φωνής και οι παύσεις στη συνομιλία—όλα αυτά είναι σημαντικά στοιχεία σε μια συζήτηση. Το να υποδυθεί ένα ρόλο σε μια συζήτηση (π.χ. ότι είναι ο γιατρός)  μπορεί να το βοηθήσει να αποκτήσει την εξάσκηση που χρειάζεται.

Δουλέψτε την δεξιότητα του παιδιού σας να ακούει

Το να είναι κάποιος καλός φίλος είναι και να ξέρει πως να δείχνει ενδιαφέρον για ένα άλλο άτομο. Για αυτό θα πρέπει να δουλέψετε για την ικανότητα του παιδιού σας να ακούει και να συμπονά τα άλλα παιδιά.

Το να δείχνεις συμπόνια και ενδιαφέρον για τους άλλους ανθρώπους με υγιή τρόπο, μπορεί να ανοίξει την πόρτα στη φιλία. Ζητήστε από το παιδί σας να σας πει τρόπους με τους οποίους μπορεί να δείξει συμπόνια και καλοσύνη προς τα άλλα παιδιά της ηλικίας του.

Μάθετε στο παιδί σας πως μπορεί να καταλάβει πότε κάποιος περνάει μια δύσκολη στιγμή. Εκπαιδεύστε το για το πώς μπορεί να δείξει λίγη επιπλέον καλοσύνη. Για παράδειγμα, το παιδί σας θα μπορούσε να προσφέρει μπισκότα σε έναν φίλο του του οποίου το ζωάκι είναι άρρωστο ή να στείλει μια κάρτα με παρηγορητικά λόγια σε κάποιο άλλο παιδί που έχασε ένα αγαπημένο του πρόσωπο. Το να αφιερώνει χρόνο για να δείξει σε κάποιο άλλο παιδί ότι νοιάζεται, είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να δείξει ενσυναίσθηση σε έναν πιθανό νέο φίλο.

Αναζητήστε ευκαιρίες για να συναντήσετε συνομηλίκους του

Εάν το παιδί σας δεν έχει φίλους, μπορεί απλώς να μην είχε αρκετές ευκαιρίες να τους κάνει. Η συμμετοχή σε δραστηριότητες με συνομηλίκους του που έχουν παρόμοια ενδιαφέροντα, είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να βρει νέους φίλους. Αναζητήστε τρόπους για να συμμετέχει το παιδί σας σε σχολικές ή εξωσχολικές δραστηριότητες. Φυσικά, να είστε ευαίσθητοι με το ενεργειακό επίπεδο του παιδιού σας καθώς και με τον τύπο της προσωπικότητάς του. Δεν χρειάζεται να επιβαρύνετε πολύ τα εσωστρεφή παιδιά που χρειάζονται χρόνο μόνα τους για να φορτίσουν τις μπαταρίες τους.

Πού να βρείτε ευκαιρίες για φιλίες

Ανεξάρτητα από τους τύπους δραστηριοτήτων που απολαμβάνει το παιδί σας, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν κάποιες ευκαιρίες για να κάνει φίλους στην πορεία. Ξεκινήστε βοηθώντας το να αναγνωρίσει τι βρίσκει ενδιαφέρον ή διασκεδαστικό.

Όταν τα παιδιά συμμετέχουν σε ομάδες ή δραστηριότητες που τους είναι συναρπαστικές ή ενδιαφέρουσες, αυτό μειώνει την πίεση που νιώθουν να γνωριστούν και να συνομιλήσουν με άλλα παιδιά. Όχι μόνο κάνουν κάτι που τους αρέσει, αλλά περιτριγυρίζονται από άλλα άτομα που νιώθουν το ίδιο και πολλές φορές, οι συζητήσεις μπορεί να είναι πάνω στα ενδιαφέροντά τους ή τι εμπειρίες αποκομίζουν.

Θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναζητήσει φιλίες με άτομα που είναι διαφορετικά από αυτό. Υπάρχουν τόσα πολλά που μπορούν να μάθουν τα παιδιά από ανθρώπους με τους οποίους μπορεί να μην έχουν τόσα κοινά. Εάν το παιδί σας δυσκολεύεται να βρει ιδέες για το τι του αρέσει και τι όχι, μπορείτε να του προτείνετε κάποιες δραστηριότητες όπως:

  • Ατομικά αθλήματα όπως τένις, ιππασία, πολεμικές τέχνες, κολύμβηση ή κάποιο σύλλογο για τρέξιμο.
  • Μη ανταγωνιστικές δραστηριότητες, όπως μαθήματα μουσικής και ζωγραφικής, μάθημα ρομποτικής ή ένα σκακιστικό σύλλογο.
  • Οργανώσεις όπως το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων.
  • Kάποια λέσχη βιβλίου ή την βιβλιοθήκη της γειτονιάς σας.
  • Το πάρκο, την πισίνα, την παιδική χαρά ή άλλους χώρους παιχνιδιού της περιοχής σας.
  • Ευκαιρίες εθελοντισμού όπως ένα τοπικό κοινωνικό παντοπωλείο, ένα πρόγραμμα καθαρισμού παραλίας μαζί με άλλα παιδιά, ένα φιλοζωικό σωματείο.
  • Μαθήματα σε συλλόγους ομαδικών αθλημάτων όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, ρυθμική γυμναστική κλπ.

Εάν ανησυχείτε ότι το παιδί σας θα αγχωθεί με τη γνωριμία νέων παιδιών, πάρτε μαζί σας κάτι να σπάσει τον πάγο, όπως ένα παιχνίδι, το κατοικίδιό σας ή μερικά σνακς, που θα βοηθήσουν να προσελκύσετε άλλα παιδιά στο παιδί σας. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο εάν το παιδί σας δεν είναι από τη φύση του εξωστρεφές.

Όταν είναι δύσκολο να κάνει το παιδί σας φίλους

Εάν το παιδί σας συνεχίζει να δυσκολεύεται να κάνει φίλους, δοκιμάστε να παρατηρήσετε τι συμβαίνει όταν το παιδί σας βρίσκεται με άλλα παιδιά. Είναι το παιδί σας πολύ αυταρχικό, προσκολλημένο σε εσάς, επιθετικό, απόμακρο, ευαίσθητο ή είναι απλά πολύ ντροπαλό για να δημιουργήσει φιλίες;

Το παιδί σας δείχνει να ενοχλεί τα άλλα παιδιά; Όσο δύσκολο κι αν είναι να αναγνωρίσετε αυτό το γεγονός, μπορείτε να το βοηθήσετε να καταλάβει γιατί ένα άλλο παιδί μπορεί να ενοχληθεί από τη συμπεριφορά του και πώς να δοκιμάσει διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης την επόμενη φορά που θα βρεθούν μαζί. Φυσικά, φροντίστε να μην ντροπιάζετε το παιδί σας ή να το κάνετε να αισθάνεται άσχημα για αυτό που είναι. Απλώς εξηγήστε του ότι μπορεί να προσπαθήσει να βρει άλλους τρόπους για να συνδεθούν με τον φίλο του.

Ένας τρόπος για να το πετύχετε αυτό, είναι παίζοντας το ρόλο του φίλου που ήρθε για να παίξει με το παιδί σας. Η εξάσκηση στο πώς να συμπεριφέρεται με διαφορετικούς φίλους μπορεί να το βοηθήσει να μάθει πιο κατάλληλους τρόπους απέναντι στα άλλα παιδιά.

Ωστόσο, δεν πρέπει να επιδιώκετε να γίνει το παιδί σας πιο αρεστό στους άλλους μόνο και μόνο για να έχει φίλους. Πρέπει ο χαρακτήρας του και η προσωπικότητά του να παραμένουν αυθεντικά.

Τα παιδιά που συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες να κάνουν φίλους, θα μπορούσαν να έχουν μια ιατρική πάθηση που επηρεάζει τις κοινωνικές τους σχέσεις όπως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), αυτισμό, άγχος και επιλεκτική αλαλία (η οποία εμφανίζεται όταν τα παιδιά δεν μιλούν σε άτομα εκτός της άμεσης οικογένειάς τους). Όλα αυτά μπορούν να συμβάλουν στη δυσκολία κοινωνικοποίησης.

Το να έχει ένα παιδί προβλήματα με τις φιλίες του, μπορεί επίσης να είναι σημάδι κατάθλιψης, μαθησιακής δυσκολίας, άγχους ή ακόμα και εκφοβισμού. Το να μην μπορεί να κάνει και να κρατήσει φίλους μπορεί να είναι μια σημαντική ένδειξη ότι το παιδί σας χρειάζεται βοήθεια από έναν ειδικό επαγγελματία. Ο παιδίατρός σας, ένας παιδοψυχολόγος ή ένας οικογενειακός σύμβουλος μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων.

Κάποιες επιπλέον εκτιμήσεις

Να είστε ρεαλιστές σχετικά με τις προσδοκίες σας για τις φιλίες του παιδιού σας. Εάν το παιδί σας είναι ντροπαλό και ήσυχο, τότε το να είναι χαρούμενο με έναν ή δύο καλούς φίλους μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικό για αυτό. Μπορεί να μην θέλει ή να μη χρειάζεται μια ολόκληρη ομάδα φίλων.

Τα παιδιά με αναπηρίες μπορεί να νιώθουν υποτίμηση από άλλα παιδιά ή μπορεί να αισθάνονται άβολα να τα προσεγγίσουν. Εάν αυτό συμβαίνει στο παιδί σας, βοηθήστε το να κάνει φίλους βάζοντας μικρούς στόχους. Για παράδειγμα, ζητήστε του να λέει ένα γεια σε τουλάχιστον ένα νέο άτομο κάθε μέρα. Πολλές φορές, αυτό το μικρό βήμα είναι αρκετό για να ξεκινήσει μια συζήτηση με έναν άλλο μαθητή.

Τα χαρισματικά παιδιά συχνά έχουν επίσης προβλήματα να κάνουν φίλους και μπορεί να προτιμούν να είναι γύρω από ενήλικες αντί με παιδιά της ηλικίας τους. Αυτές οι προτιμήσεις μπορεί να είναι σημάδι ότι το παιδί σας αντιμετωπίζει δυσκολία στο να κάνει φίλους. Συνεργαστείτε με το παιδί σας για να το βοηθήσετε να συνδεθεί με συνομηλίκους του που έχουν ίδια ενδιαφέροντα.

Αποφύγετε να πιέζετε τα ντροπαλά παιδιά να κάνουν φίλους ή να συμμετέχουν σε κοινωνικές εκδηλώσεις αν αυτό τους προκαλεί πολύ άγχος ή αν δεν είναι έτοιμα. Να είστε υπομονετικοί και να αφήσετε την ετοιμότητα και το επίπεδο ενδιαφέροντος του παιδιού σας να χρησιμεύσουν ως οδηγός.

Και δυο λέξεις από το Happykidsradio.gr

Οι φιλίες της παιδικής ηλικίας είναι γεμάτες από τα πάνω τους και τα κάτω τους. Έτσι, εάν το παιδί σας περνάει μια ύφεση στη φιλία, προσπαθήστε να μην ανησυχείτε και πολύ. Θυμηθείτε ότι το να κάνει φίλους και να γίνει καλός φίλος είναι δεξιότητες που πρέπει να του μάθετε. Εστιάστε στο να βοηθήσετε τα παιδιά σας να αναπτύξουν και να εξασκήσουν τις φιλικές τους δεξιότητες και τελικά όλα θα μπουν στη θέση τους.

Επίσης, φροντίστε να κρατάτε ανοιχτές τις γραμμές επικοινωνίας. Το να συζητάτε για το πώς θα γίνει σωστός φίλος είναι εξίσου σημαντικό με το να μάθει πώς να κάνει φίλους. Αυτές οι συζητήσεις θα βοηθήσουν τα παιδιά σας να μάθουν να αναγνωρίζουν ποιος είναι πραγματικός φίλος και ποιος μπορεί να τα πλησιάζει από συμφέρον ή άλλους σκοπούς. Η απόκτηση αυτής της ικανότητας μπορεί να τα γλυτώσει από πολλές στεναχώριες στο μέλλον και να τα βοηθήσει να βρουν τους κατάλληλους και αληθινούς φίλους για αυτά.

img
img