Img
Κατάθλιψη των εφήβων: Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς

Κατάθλιψη των εφήβων: Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς

Όλοι οι έφηβοι αισθάνονται θλιμμένοι ή κακόκεφοι κατά καιρούς. Όταν όμως η θλίψη ή η κακή διάθεση διαρκούν για εβδομάδες ή και περισσότερο και όταν υπάρχουν και άλλες αλλαγές στον τρόπο που συμπεριφέρεται ο έφηβος, μπορεί να είναι σημάδι κατάθλιψης.

Η κατάθλιψη μπορεί να βελτιωθεί με τη σωστή θεραπεία, αλλά τα προβλήματα μπορεί να διαρκέσουν ή να επιδεινωθούν αν δεν αντιμετωπιστούν. Εκτός από τη θεραπεία, οι έφηβοι που νιώθουν κατάθλιψη χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη από τους γονείς και άλλους ενήλικες στη ζωή τους.

Αν νομίζετε ότι ο έφηβός σας έχει κατάθλιψη, μιλήστε μαζί του. Δώστε του να καταλάβει ότι θέλετε να μάθετε πραγματικά τι του συμβαίνει. Ακούστε τον με προσοχή αν θέλει να μιλήσει.

Προγραμματίστε μια επίσκεψη σε έναν ειδικό ιατρό  ή ψυχολόγο για να ελέγξετε αν υπάρχει κατάθλιψη. Αν ο έφηβός σας έχει κατάθλιψη, ο γιατρός μπορεί να σας εξηγήσει τι μπορεί να κάνει το παιδί σας αλλά και εσείς, για να σας βοηθήσει. Είναι καλύτερο να αντιμετωπίζετε την κατάθλιψη εγκαίρως.

Πώς μπορείτε να καταλάβετε αν ο έφηβός σας είναι καταθλιπτικός;

Όταν οι έφηβοι έχουν κατάθλιψη, οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν μια θλιμμένη ή κακή διάθεση που διαρκεί για εβδομάδες ή και περισσότερο. Μπορεί να παρατηρήσουν και άλλες αλλαγές, όπως:

  • Αρνητικές προοπτικές. Οι έφηβοι που νιώθουν κατάθλιψη μπορεί να είναι σκληροί με τον εαυτό τους ή με τους άλλους. Μπορεί να εστιάζουν σε αποτυχίες και αναποδιές. Τους είναι δύσκολο να δουν τα καλά σημεία των καταστάσεων ή τα καλά σημεία του εαυτού τους.
  • Μειωμένη ενέργεια, προσπάθεια, ενδιαφέρον, ευχαρίστηση. Οι έφηβοι μπορεί να χάσουν το ενδιαφέρον τους για πράγματα που συνήθιζαν να απολαμβάνουν. Μπορεί να φαίνεται ότι δεν ενδιαφέρονται για τίποτα. Μπορεί να καταβάλλουν λιγότερη προσπάθεια στις σχολικές εργασίες ή στις δουλειές του σπιτιού. Τα πράγματα τους φαίνονται ότι απαιτούν υπερβολική προσπάθεια. Τίποτα δεν τους φαίνεται διασκεδαστικό ή ευχάριστο.
  • Αλλαγές στον ύπνο. Οι έφηβοι μπορεί να κοιμούνται περισσότερο ή να δυσκολεύονται να σηκωθούν όταν χρειάζεται. Μπορεί να δυσκολεύονται επίσης να κοιμηθούν.
  • Αλλαγές στο φαγητό. Ορισμένοι έφηβοι με κατάθλιψη δείχνουν λιγότερο ενδιαφέρον για το φαγητό και μπορεί να χάσουν βάρος. Ορισμένοι τρώνε περισσότερο από ότι έτρωγαν πριν και μπορεί να πάρουν βάρος.
  • Κακές επιδόσεις στο σχολείο. Όταν ένας έφηβος αισθάνεται κατάθλιψη, η σχολική εργασία μπορεί να του φαίνεται πιο δύσκολη. Μπορεί να μην ολοκληρώνει τις εργασίες του, να μην δείχνει προσπάθεια ή να μελετά τόσο πολύ για τα διαγωνίσματα. Οι βαθμοί του στο σχολείο μπορεί να πέσουν.
  • Απομακρύνονται από τους φίλους τους και την οικογένεια. Οι έφηβοι με κατάθλιψη μπορεί να περνούν περισσότερο χρόνο μόνοι τους, λιγότερο χρόνο με τους φίλους τους ή να φαίνονται απόμακροι.
  • Επικίνδυνες ή επιβλαβείς συμπεριφορές. Η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει ορισμένους εφήβους σε κακή συμπεριφορά, να μπλέκουν σε μπελάδες ή να τσακώνονται περισσότερο. Ορισμένοι μπορεί να παρουσιάσουν επικίνδυνες συμπεριφορές και να στραφούν στο αλκοόλ, τα ναρκωτικά ή τον αυτοτραυματισμό.
  • Σκέψεις ή συζητήσεις για αυτοκτονία. Ορισμένοι καταθλιπτικοί έφηβοι κάνουν σκέψεις αυτοκτονίας. Αν νομίζετε ότι ο έφηβός σας σκέφτεται να αυτοκτονήσει, ρωτήστε τον γι’ αυτό με ηρεμία και αγάπη. Το να γνωρίζουν ότι έχουν κάποιον στον οποίο μπορούν να απευθυνθούν, είναι πιθανόν να βοηθήσει στην προστασία των εφήβων από το να κάνουν πράξη αυτές τις σκέψεις. Η συζήτηση θα σας επιτρέψει επίσης να καταλάβετε εάν ο έφηβός σας χρειάζεται άμεση βοήθεια.

Αν ο έφηβός σας σκέφτεται ή μιλάει για αυτοκτονία, αναζητήστε αμέσως βοήθεια και καθοδήγηση από τους ειδικούς ψυχικής υγείας. Μη διστάσετε επίσης να καλέσετε το 1018, την 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την αυτοκτονία.

Γιατί ορισμένοι έφηβοι νιώθουν κατάθλιψη;

Οι έφηβοι μπορεί να πάθουν κατάθλιψη για διάφορους λόγους. Δεν υπάρχει μόνο μία αιτία. Τα γονίδια, οι ορμόνες και τα γεγονότα της ζωής μπορεί να παίζουν ρόλο.

Ορισμένοι έφηβοι μπορεί να είναι πιο ευαίσθητοι στην κατάθλιψη λόγω γονιδίων που κληρονομούν. Τα γονίδια επηρεάζουν περιοχές του εγκεφάλου που επιδρούν στη διάθεση και την ενέργεια. Οι έφηβοι που αισθάνονται κατάθλιψη μπορεί να έχουν μέλη της οικογένειας που έχουν επίσης κατάθλιψη.

Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στην εφηβεία μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση. Ορισμένοι έφηβοι είναι ευαίσθητοι με τις μεταβολές των ορμονών τους που συμβαίνουν με τις εποχιακές αλλαγές. Μπορεί να πάθουν κατάθλιψη την ίδια εποχή κάθε χρόνο, το φθινόπωρο ή το χειμώνα, όταν οι ώρες του φωτός της ημέρας είναι μικρότερες. Αυτό ονομάζεται εποχιακή κατάθλιψη (ή εποχιακή συναισθηματική διαταραχή).

Τα γεγονότα της ζωής και τα προσωπικά τους συμβάντα μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο. Πολλοί έφηβοι έχουν βιώσει απώλεια, οικογενειακές δυσκολίες, οικογενειακές συγκρούσεις ή δύσκολες προκλήσεις για την υγεία τους. Ορισμένοι έχουν ζήσει με βία ή έχουν αντιμετωπίσει τραύματα. Αυτές οι καταστάσεις δεν οδηγούν πάντα σε κατάθλιψη. Όμως η κατάθλιψη μπορεί να επέλθει ακόμη και όταν οι έφηβοι έχουν καλή υποστήριξη από την οικογένειά τους και διαθέτουν άφθονη δική τους εσωτερική δύναμη.

Άσχετα από το τι παίζει ρόλο στο γιατί οι έφηβοι παθαίνουν κατάθλιψη, η σωστή θεραπεία μπορεί να τους βοηθήσει να βελτιωθούν.

Ποια είναι η θεραπεία για την κατάθλιψη στους εφήβους;

Υπάρχουν διάφορες τεκμηριωμένες θεραπείες που λειτουργούν για την κατάθλιψη στους εφήβους. Περιλαμβάνουν αυτούς τους τύπους ομιλητικής θεραπείας:

  • γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT)
  • διαλεκτική θεραπεία συμπεριφοράς (DBT)
  • διαπροσωπική θεραπεία (IPT)
  • οικογενειακή θεραπεία βασισμένη στην προσκόλληση (ABFT)

Κάθε μία από αυτές τις θεραπείες στοχεύει σε διαφορετικές πτυχές της κατάθλιψης και οι θεραπευτές χρησιμοποιούν κάποιες από αυτές στη θεραπεία ενός εφήβου. Οι λεπτομέρειες της θεραπείας εξαρτώνται από το τι χρειάζεται ο έφηβος και πόσο σοβαρά είναι τα συμπτώματά του.

Οι θεραπευτές σχεδιάζουν τη θεραπεία κάθε εφήβου αφού πρώτα κάνουν μια προσεκτική εξέταση. Θα μιλήσουν μαζί σας και με τον έφηβο για να σας εξηγήσουν τη θεραπεία που προτείνουν. Μερικές φορές, οι γιατροί χρειάζεται να συνταγογραφήσουν φάρμακα για να βοηθήσουν τους εφήβους που έχουν κατάθλιψη.

Πώς βοηθάει η θεραπεία τους εφήβους που έχουν κατάθλιψη;

Η θεραπεία βοηθά τους εφήβους να διερευνήσουν και να επιλύσουν την κατάθλιψή τους. Στη θεραπεία, οι έφηβοι μπορεί να μάθουν:

  • να αισθάνονται ότι τους καταλαβαίνουν και πιο κοντά στους άλλους
  • να μιλούν για τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τα γεγονότα που τους αφορούν
  • να διαχειρίζονται τα έντονα συναισθήματα και τις διαθέσεις τους
  • να μειώνουν τις επιβλαβείς ή επικίνδυνες συμπεριφορές
  • να ανακτήσουν την ενέργεια και τα κίνητρα
  • να βελτιώσουν τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις προοπτικές τους
  • να μάθουν και να εξασκήσουν δεξιότητες αντιμετώπισης της κατάθλιψης
  • να αποκαθιστούν υγιείς οικογενειακούς δεσμούς ή όρια, ανάλογα με τις ανάγκες
  • να αξιοποιούν τις εσωτερικές τους δυνάμεις
  • να βρουν ελπίδα και θεραπεία, να αυξήσουν τη χαρά και την αισιοδοξία τους
Τι πρέπει να κάνετε αν πιστεύετε ότι ο έφηβός σας έχει κατάθλιψη;

Αν πιστεύετε ότι ο έφηβός σας μπορεί να έχει κατάθλιψη:

  • Μιλήστε μαζί του. Δείξτε επιπλέον αγάπη και υποστήριξη. Δώστε του να καταλάβει ότι νοιάζεστε και ότι θέλετε να ακούσετε τι περνάει. Όταν έχουν κατάθλιψη, πολλοί έφηβοι αισθάνονται μόνοι, απόμακροι ή μη αγαπητοί. Μικρές κινήσεις στοργής μπορούν να τους βοηθήσουν να νιώσουν λιγότερο μόνοι.
  • Επισκεφθείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Κανονίστε μια επίσκεψη σε έναν παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο για να ελέγξετε την πιθανότητα κατάθλιψης. Οι ειδικοί μπορούν επίσης να ελέγξουν για άλλα θέματα σωματικής ή ψυχικής υγείας που μπορεί να προκαλούν τα συμπτώματα κατάθλιψης στον έφηβό σας. Θα σας εξηγήσουν τι μπορούν να κάνουν εκείνοι αλλά και εσείς για να βοηθήσετε τον έφηβό σας.

(ΠΉΓΗ: MAYO CLINIC)

img
img