Img
Πότε τα παιδιά είναι έτοιμα για τα social media;

Πότε τα παιδιά είναι έτοιμα για τα social media;

Δεδομένου ότι τα παιδιά μαθαίνουν τόσο γρήγορα την ψηφιακή τεχνολογία, μπορεί να είναι δύσκολο για τους γονείς να παρακολουθούν σε τι έχουν πρόσβαση, όπως παιχνίδια, μουσική, βίντεο, φωτογραφίες και ιστότοπους. Αλλά για τους περισσότερους γονείς, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι το πότε θα πρέπει να αφήσουν τα παιδιά τους να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πόση θα πρέπει να είναι αυτή η πρόσβαση;

Τα παιδιά αναζητούν την επαφή με τους φίλους και τους συνομηλίκους τους και τα social media έχουν γίνει ένας σημαντικός τρόπος αλληλεπίδρασης για αυτά. Για τα παιδιά που είναι απομονωμένα, μπορεί να αποτελέσουν σανίδα σωτηρίας. Αλλά έχουν επίσης τoν κίνδυνο να γίνουν εθιστικά, να βάλουν τα παιδιά σε μπελάδες και να βλάψουν την εύθραυστη αυτοεκτίμησή τους.

Πίεση στους γονείς

Τα παιδιά συχνά αρχίζουν να πιέζουν για πρόσβαση στα social media στα τέλη του δημοτικού και στις αρχές του γυμνασίου και οι γονείς αισθάνονται πιεσμένοι να το επιτρέψουν, επειδή δεν θέλουν τα παιδιά τους να αισθάνονται αποκλεισμένα από τον περίγυρό τους. Όμως η καθυστέρηση της ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εξασφαλίζει ότι τα παιδιά θα είναι πιο ώριμα σε ό,τι δημοσιεύουν, πιο ικανά να αντισταθούν στην εθιστική γοητεία των social media και λιγότερο ευάλωτα σε κάποια συναισθηματική βλάβη.

Οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν σχεδιαστεί για να μεγιστοποιούν τα κέρδη, όχι για να ωφελούν τα παιδιά. Τα παιδιά του Δημοτικού είναι απλά πολύ μικρά για να έχουν αυτούς τους σούπερ υπολογιστές να στοχεύουν τον εγκέφαλό τους και συχνά εκμεταλλεύονται την ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους ή τις ορμόνες τους, για να τραβήξουν την προσοχή τους.

Οι έρευνες δείχνουν ότι τα κορίτσια ηλικίας 10 έως 14 ετών πλήττονται περισσότερο από την ανυπομονησία για να αποκτήσουν πρόσβαση στα social media. Kαλό θα ήταν να τους την επιτρέπατε μετά τα 15, 16, αλλά αυτό φαίνεται όλο και λιγότερο ρεαλιστικό για τους περισσότερους γονείς και παιδιά.

Επιλέγοντας τη σωστή στιγμή

Η καλύτερη χρονική στιγμή για κάθε παιδί εξαρτάται όχι μόνο από την ηλικία του αλλά και από την ωριμότητά του, καθώς τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς.

Το πότε είναι έτοιμα θα εξαρτηθεί από πράγματα όπως η ικανότητά τους να διαβάζουν τα κοινωνικά σχόλια, ο έλεγχος των παρορμήσεών τους και η ευαισθησία τους στην κριτική ή την απόρριψη. Αν ένα παιδί δυσκολεύεται ιδιαίτερα να απεμπλακεί από πράγματα που το διεγείρουν συνεχώς, όπως τα βιντεοπαιχνίδια, ίσως δυσκολευτεί να αντισταθεί στον εθισμό των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Dave Anderson, PhD, κλινικός ψυχολόγος στο Child Mind Institute της Νέας Υόρκης, προτείνει να δίνετε στα παιδιά σας την άδεια για χρήση των social media όταν είναι στο Γυμνάσιο. Έτσι θα είναι πιο εύκολο να επιβλέπετε την αρχική τους έκθεση σε αυτά, θέτοντάς το ως προϋπόθεση για το προνόμιο που τους δίνετε να τα χρησιμοποιούν. Αν περιμένετε μέχρι το λύκειο για να δώσετε την άδεια, τότε δεν πρόκειται να σας αφήσουν να παρακολουθείτε την κοινωνική τους ζωή και δεν θα μάθετε ποτέ πώς είναι ο διαδικτυακός τους κόσμος. Ούτε θα μπορέσετε ποτέ να τον περιηγηθείτε με κάποιον τρόπο μαζί τους.

Επιτήρηση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η γονική εποπτεία είναι ζωτικής σημασίας όταν τα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα social media.

O Δρ. Άντερσον εξηγεί ότι η αρχική πρόσβαση θα πρέπει να γίνεται με πολλή συζήτηση εκ των προτέρων και με τον γονέα που θα λέει: “Να τι θεωρώ αποδεκτή και μη αποδεκτή συμπεριφορά στα social media” και επίσης “Θέλω να μπω στο Instagram μαζί σου, να δω μερικούς από τους λογαριασμούς των φίλων σου και θα μιλήσουμε για το τι είναι αποδεκτό ή μη αποδεκτό σχετικά με το τι κάνουν στους λογαριασμούς τους”. Επίσης, προτείνει στους γονείς να πηγαίνουν σε μία πλατφόρμα κάθε φορά με τα παιδιά τους και να παρακολουθούν τι δημοσιεύουν. Έτσι οι γονείς θα βοηθήσουν πραγματικά τα παιδιά τους να μάθουν τι είναι σωστό και τι όχι, χωρίς να ελπίζουν ότι θα το καταλάβουν από μόνα τους.

Η γονική εποπτεία θα πρέπει επίσης να δίνει προσοχή στην ισορροπία στη ζωή του παιδιού. Θα πρέπει να υπάρχει καθορισμένος χρόνος για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιατί αποτελούν μόνο ένα μέρος της ημέρας ενός παιδιού, επειδή πρέπει να συναντά εκ του φυσικού τους φίλους του, πρέπει να γυμνάζεται και να κάνει τα μαθήματά του. Έτσι, το να μάθουν τα παιδιά πως να έχουν ισορροπία με τα social media είναι εξίσου σημαντικό με το να μάθουν τι είναι κατάλληλο και τι ακατάλληλο να δημοσιεύουν.

Κανόνες για την πρόσβαση στα social media

Οι γονείς θα πρέπει να κάνουν σαφές στα παιδιά ότι η πρόσβασή τους στα social media εξαρτάται από την τήρηση των κανόνων. Ορισμένοι γονείς θέτουν κανόνες που περιορίζουν με ποιους μπορούν να αλληλεπιδρούν τα παιδιά τους, ενώ άλλοι για το τι είδους πράγματα μπορούν να δημοσιεύουν.

Για τους περισσότερους γονείς, ο βασικός κανόνας είναι να μην δημοσιεύουν τα παιδιά τους τίποτα που δεν θα έλεγαν σε κάποιον πρόσωπο με πρόσωπο ή που δεν θα ήθελαν να το δουν οι ενήλικες.  “Πείτε στα παιδιά σας ότι πρέπει να συμπεριφέρονται σαν να διαβάζουν οι γονείς τους σχεδόν όλα όσα αναρτούν”, λέει ο Δρ. Άντερσον. Ορισμένοι γονείς βάζουν απαγορευτική γραμμή στην ανάρτηση selfies και παίρνουν αυτή την απόφαση επειδή οι selfies προκαλούν την κριτική για την εμφάνιση και αυτό μπορεί να είναι επιζήμιο για την αυτοεκτίμηση των παιδιών. Εξηγήστε στα παιδιά σας για παράδειγμα ότι αν δημοσιεύσουν φωτογραφίες τους με τους φίλους τους να αράζουν στην παραλία, θα έχουν σχόλια όπως: “Μακάρι να ήμουν κι εγώ εκεί”, “Tι τέλεια που περνάτε, ζηλεύω”. Αλλά αν ποστάρουν μια selfie με μπικίνι, ζητάνε από τους followers να αποφασίσουν αν τους αρέσει ή όχι το ντύσιμό τους ή η εμφάνισή τους.

Παρομοίως, είναι σημαντικό να υπάρχουν σαφώς καθορισμένες συνέπειες για τη μη τήρηση των κανόνων, για παράδειγμα πείτε στα παιδιά σας: “Εφόσον είσαι εντάξει με τον κανόνα της απαγόρευσης των selfies, μπορούμε να κρατήσουμε το Instagram, αλλά αν τον παραβιάσεις θα πρέπει να διαγράψουμε την εφαρμογή”. Συζητείστε με τα παιδιά σας πώς ορίζουν ποιος είναι φίλος τους στο διαδίκτυο και τι είναι πρόθυμα να μοιραστούν μαζί του.

Γονικός έλεγχος

Οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Instagram και το Snapchat, έχουν αναπτύξει μια σειρά από ρυθμίσεις γονικού ελέγχου σαν απάντηση στις ανησυχίες των γονέων για την έκθεση των παιδιών τους. Το TikTok όχι μόνο εγκαινίασε μια ρύθμιση όπου οι χρήστες μπορούν πλέον να παρακολουθούν και να θέτουν όρια στον χρόνο τους στην οθόνη, αλλά πρόσθεσε και μια ρύθμιση Family Pairing. Μόλις οι γονείς συνδέσουν τον λογαριασμό τους με τον λογαριασμό του παιδιού τους, μπορούν να ελέγχουν όλες τις ρυθμίσεις απορρήτου για τον λογαριασμό του παιδιού τους. Οι γονείς μπορούν επίσης να περιορίσουν τους τύπους των βίντεο που μπορούν να εμφανιστούν στη ροή, να περιορίσουν τον χρόνο οθόνης, να περιορίσουν ή να απενεργοποιήσουν τα σχόλια και τα likes και να απενεργοποιήσουν τα άμεσα μηνύματα (αυτό απενεργοποιείται αυτόματα για παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών).

Η ρύθμιση Family Pairing προστατεύεται με κωδικό πρόσβασης και ακόμη και αν το παιδί καταφέρει να την απενεργοποιήσει, οι γονείς θα λάβουν ειδοποίηση. Ενώ οι ρυθμίσεις του TikTok φαίνεται να είναι οι πιο εκτεταμένες, το Instagram και το Snapchat έχουν λανσάρει παρόμοιες ρυθμίσεις. Το Instagram έχει επίσης δώσει ξεχωριστά τη δυνατότητα περιορισμού ή πλήρους απενεργοποίησης των σχολίων και των likes.

Εναλλακτικά, εάν οι γονείς δεν αισθάνονται άνετα να έχει το παιδί τους δικό του λογαριασμό, αλλά εξακολουθούν να θέλουν να του δώσουν την ελευθερία να εκφράζεται στο διαδίκτυο, μπορούν να δημιουργήσουν έναν κοινό λογαριασμό και να συμμετέχουν στο περιεχόμενο μαζί του. Στο TikTok και το Instagram, υπάρχουν αρκετοί οικογενειακοί λογαριασμοί στους οποίους οι γονείς δημιουργούν, ελέγχουν και εμφανίζονται στα βίντεο ή τις φωτογραφίες μαζί με τα παιδιά τους. Συχνά τα σχόλια σε αυτούς τους λογαριασμούς είναι περιορισμένα ή ακόμη και κλειστά για να προστατεύσουν τα παιδιά από ανεπιθύμητους σχολιασμούς. Υπάρχουν επίσης πιο φιλικές προς τα παιδιά εφαρμογές, όπως το Funimate και το Triller, που επιτρέπουν στους χρήστες να δημιουργούν και να επεξεργάζονται διασκεδαστικά βίντεο χωρίς την άμεση επιλογή να μοιραστούν το περιεχόμενό τους με ένα ευρύ κοινό.

Ένα σοβαρό εργαλείο γονικού ελέγχου είναι το Bark, το οποίο παρακολουθεί τη δραστηριότητα του παιδιού στα κοινωνικά δίκτυα, στο YouTube, στα emails και τα sms του. Φιλτράρει για τα σημάδια επιβλαβούς περιεχομένου, όπως σεξουαλικό υλικό, απειλές βίας, κατάθλιψης, τάσεις αυτοκτονίας και bullying. Οι γονείς λαμβάνουν ειδοποιήσεις μέσω emails και sms αν υπάρχει κάτι ανησυχητικό στη διαδικτυακή δραστηριότητα του παιδιού τους. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό του χρόνου στην οθόνη και τον αποκλεισμό ανεπιθύμητων ιστότοπων.

Το Screen Time είναι ένα άλλο εργαλείο που σας επιτρέπει να ορίσετε χρονικά όρια στον καθημερινό χρόνο του παιδιού σας στην οθόνη, να καθορίσετε περιόδους κατά τις οποίες δεν πρέπει να χρησιμοποιεί την οθόνη όπως και να αποκλείσετε κατηγορίες ιστότοπων και συγκεκριμένες διευθύνσεις URLS.

Παιδιά που είναι ευάλωτα

Για τα παιδιά που παλεύουν με συναισθηματικά ζητήματα, οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι οι αλγόριθμοι των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να “διαβάσουν” τη διάθεσή τους και να την ενισχύσουν.

“Τα social media είναι φτιαγμένα για να σας τροφοδοτούν με περιεχόμενο που σας ενδιαφέρει όλο και περισσότερο”, λέει ο Δρ. Άντερσον. “Αν έχετε ένα παιδί που έχει κατάθλιψη ή άγχος ο αλγόριθμος θα το τροφοδοτήσει με περιεχόμενο που σχετίζεται με αυτή τη συναισθηματική του κατάσταση. Και αν έχετε ένα παιδί που έχει ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) και θέλει να αποσπάται η προσοχή του, ο αλγόριθμος θα του δώσει περιεχόμενο που θα του αποσπά την προσοχή”.

Αν και η πλειοψηφία των παιδιών δεν επηρεάζεται απαραίτητα από όσα βλέπουν στα social media, δεν είναι πάντα σαφές στους γονείς αν το παιδί τους πάσχει από κατάθλιψη ή άγχος. Γι’ αυτό οι ειδικοί επιστήμονες συνιστούν πάντα να υπάρχει προσεκτική επιτήρηση και χρήση προστατευτικών δικλείδων στη χρήση των social media. Ειδικά για τα παιδιά που έχουν μια ευάλωτη ψυχική υγεία, η κατάχρηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από μόνη της αποτελεί πραγματικό παράγοντα κινδύνου γιατί μπορεί πραγματικά να τα επηρεάσει.

img
img